مشکلات رایج آسفالت ها
مشکلات رایج آسفالت ها
خرداد ۱۸, ۱۳۹۹
ویژگی های بتن
ویژگی های بتن
خرداد ۱۸, ۱۳۹۹

انواع قیر و کاربردهای آن ها

انواع قیر و کاربردهای آن ها

چند نوع قیر داریم و کاربرد آن ها چیست؟

 

اگر چه کاربردهای امروزی قیر دیگر بر کسی پوشیده نیست و همه تا حدی با این ماده مهم آشنایی داریم، اما اطلاعات ما درباره انواع قیر و ماهیت هر کدام بسیار کم است.

در ادامه این نوشته سعی می کنیم شما را با انواع قیر و مهم ترین کاربردهای هر کدام آشنا کنیم

اما ابتدا اجازه بدهید ببینیم قیر در اصل به چه چیزی گفته می شود؟

 

قیر چیست؟

قیر مخلوطی چسبناک و سیاه  از هیدروکربن ها می باشد

که به طور طبیعی یا به عنوان باقیمانده از تقطیر نفت به دست می آیند.

قیر یک روغن خام با درجه پایین است که از هیدروکربنهای پیچیده و سنگین تشکیل شده است.

در مخزن روغن ، قیر مایع غلیظ و چسبناک است و باید از زمین استخراج شود.

 

انواع قیر

معمولا قیر ها را با توجه به منشا آن ها به سه دسته کلی تقسیم می کنند:

۱- – قیرھای طبیعی؛
٢ -قیرھای نفتی؛
٣ -قیرھای قطرانی.

در ادامه به بررسی هر کدام از این قیرها می پردازیم.

 

قیرهای طبیعی

قیرھای طبیعی قیرھای جامدی ھستند که به صورت طبیعی در لایه ھای کم عمق پوسته زمین وجود

دارند و در برخی نقاط از زیر خاک پوسته زمین بیرون زده و موجب کشف قیر طبیعی توسط انسان ھا شده اند.

در واقع قیرھای طبیعی، ھمان نفت ھای خام سطحی ھستند که در اثر مرور زمان اجزای سبک آن تبخیر شده

و در اثر ھوازدگی شکل قیر به خود گرفته اند، به ھمین سبب قیرھای طبیعی، مواد ھیدروکربنی سنگینی ھستند

که منشاء آن ھا نفت خام است. در زیر انواع قیر طبیعی آورده شده است:

 

الف) قیرهای دریاچه ای:

وقتی نفت خام به طور طبیعی از بین لایه های شکست خورده زمین صعود کند و مواد آن تبخیر شود،

قیرهای طبیعی به صورت دریاچه در روی زمین به وجود می آید.

منابع قیر دریاچه ای در اغلب نقاط جهان قیر دریاچه ترینیداد است با حجمی درحدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون مترمکعب.

دریاچه قیر برمودا در ونزوئلا نیز از جمله معادن مهم دیگر محسوب می شود. مثال این نوع قیر در ایران دریاچه قیر بهبهان می باشد.

 

ب) قیر سنگ ها:

قیر سنگ ها عمدتاًً سنگ های آهکی و ماسه ای است که نفت خام در آن ها نفوذ کرده و با گذشت زمان مواد فرار آن تبخیر شده

و قیر در این سنگ ها باقیمانده است. مقدار قیر موجود در این سنگ ها از ۷ تاحدود ۸۰ درصد متغییر است.

 

ج) گیلسونایت ها:

گیلسونایت یک رزین هیدروکربن طبیعی است که در رود بونیتا واقع در شمال شرق یوتا یافت شده است.

این آسفالت طبیعی شبیه یک آسفالت نفت خام سخت شده است.

معمولاً اسامی آسفالت، یوتانیت و آسفالتوم نیز برای این ماده به کار برده می شود.

گیلسونایت به مانند آسفالت طبیعی در حلالهای آلیفاتیک و آروماتیک محلول است.

گیلسونایت در حالت کلوخه ایی ماده ای براق، مشکی و بسیار شبیه ابسدین، و بسیار ترد است

و در حالت پودر میکرونیزه دارای رنگ قهوه ای تیره می باشد. گیلسونایت در زیر سطح زمین در لایه های عمودی یافت می شود.

بیشتر بخوانید: ایزوگام چیست؟ هر آنچه که در مورد ایزوگام و انواع آن باید بدانیم

 

انواع قیر و کاربردهای آن ها

 

قیرھای نفتی

قیر نفتی در پالایشگاه از تقطیر نفت خام به دست می آید. در پالایشگاه ابتدا نفت خام در کوره تحت فشار محیط

با دمای C ˚ ٣٠٠-٣۵٠ قبل از ورود به برج گرم می شود.

خوراک ورودی به برج قسمتی مایع وقسمتی بخار می باشند.

قسمت مایع شامل اجزای نقطه جوش بالاتر و قسمت بخار شامل اجزایی با نقطه جوش پایین ھستند که از ستون بالا رفته و جدا می شوند.

بنابراین اجزاء سبک مانند بنزین، نفت سفید و نفت گاز، در این مرحله تفکیک می شوند.

اجزای سنگین تر نفت خام، که مخلوط پیچیده ای از ھیدروکربن ھا با جرم ملکولی بالا ھستند، برج را ترک می کنند.

این مخلوط قبل از آنکه خوراک سازنده ھای قیری شوند نیاز به عملیات جدا سازی دارند.

انواع قیرهای نفتی را در ادامه با هم بررسی می کنیم:

 

الف) قیرهای خالص:

در حین تقطیر نفت خام، روغن های سبک تر در درجه حرارت های پایین تر تبخیر شده و با بالا تر رفتن دما روغن های سنگین تر جدا می شوند.

آنچه در ته این برج ها باقی می ماند قیر خالص است که با تنظیم درجه حرارت و فشار داخل برج تقطیر می توان قیرهایی با درجه سفتی متفاوت به دست آورد.

 

ب) قیرهای دمیده:

قیرهای دمیده از دمیدن هوای داغ به قیر خالص در مرحله آخر عمل تصفیه به دست می آید.

قیر خالص را که در حالت مایع و با درجه حرارت زیاد است وارد محفظه مخصوص کرده و از قسمت پایین این محفظه به کمک لوله های سوراخ دار هوا به آن دمیده می شود.

این عملیات معمولاً در دمای بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد انجام می شود و قیر خصوصیات مورد نظر را پیدا می کند.

 

ج) قیرابه ها (امولسیون قیری)

از مزایای امولسین های قیری می توان به عدم احتیاج فرآیند گرما دهی در موقع استفاده،

عدم احتیاج به حلال های میان تقطیر برای تهیه قیر مایع، عدم آتش گیری در موقع نگهداری و حمل و نقل و یا استفاده

و همچنین آلوده نکردن محیط زیست اشاره کرد.

امولسین قیر در راه سازی در مواردی مانند تهیه آسفالت سرد، آسفالت سطحی، تک کت، اسلاری کت و غیره مصرف داشته

و علاوه بر آن کاربردهایی مانند استفاده به عنوان مالچ در تثبیت شن های روان، پوشش های حفاظتی مخازن و عایق کاری بام دارند.

امولسیون های متداول قیر از نوع روغن در آب بوده(ذرات ریز قیر در داخل فاز آبی پراکنده است)

و به طور کلی شامل سه دسته آنیونیک، کاتیونیک و رسی می باشد که دو نوع اول در راهسازی کاربرد بیشتری دارند.

بیشتر بخوانید: آسفالت حفاظتی و آسفالت سرد چیست و انواع آن کدام است؟

 

د) قیرهای محلول :

قیرهای محلول، یا قیرهای پس برگشته از حل کردن قیرهای خالص در حلال ها یا روغن های نفتی به دست می آید.

نوع و کیفیت قیرهای محلول به کیفیت قیرهای خالص اصلی، نوع و مقدار حلال بستگی دارد.

 

قیرھای قطرانی

این نوع قیر به دلیل تشابه ظاھری و کاربرد مشابه با قیر نفتی گاھی با یک اسم شناخته می شوند

چون منبع تھیه این نوع قیر با قیرھای نفتی متفاوت است، لذا ترکیب شیمیایی و خواص فیزیکی متفاوتی نیز با آن ھا داشته

و در ھنگام استفاده و بھره برداری (نوع بخارات متصاعد شده ) رفتار و عملکردی متفاوت دارد.

قطران یک واژه عمومی برای مایعاتی است که از سوزاندن مواد آلی طبیعی، مثل چوب یا ذغال سنگ و تقطیر تخریبی آن ھا

با توجه به نوع فرایند از سوزاندن یا کربنه کردن ذغال ( Coal tar) بدون ھوا حاصل می شود.

در این نوشته سعی کردیم انواع قیر و کاربدهای هر کدام را با شما به اشتراک بگذاریم

امیدواریم که توانسته باشیم انتظارات شما را برآورده کرده باشیم.

بیشتر بخوانید: راه های محافظت از آسفالت

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *